Πραγματεία περί αθεολογίας, του Michel Onfray

«Τι συμβαίνει; Άραγε η φιλοσοφία (ξανα)γίνεται της μόδας; Από την εποχή του Σαρτρ, κανένας φιλόσοφος δεν είχε προκαλέσει τόσο έντονα συναισθήματα αποδοχής και ταυτόχρονα απώθησης όσο ο Μισέλ Ονφρέ, που μοιάζει να αποκαθιστά τη χλωμή (και για ορισμένους αμφιλεγόμενη) ακτινοβολία της γαλλικής φιλοσοφίας.

Τώρα που τα ιερά τέρατα (Ντελέζ, Ντεριντά, Μπουρντιέ) αποχώρησαν από το προσκήνιο, τώρα που οι «νέοι φιλόσοφοι» (Μπερνάρ – Ανρί Λεβί, Αντρέ Γκλικσμάν) ξεθώριασαν, τώρα που ο Αλέν Φινκελκρότ βαφτίστηκε «νεο-αντιδραστικός» και ο Αντρέ Κοντ – Σπονβίλ «ευρείας κατανάλωσης», αυτός ο χαρισματικός 47χρονος που δηλώνει επικούρειος κάνει την έκπληξη: το πιο πρόσφατο βιβλίο του, η Πραγματεία περί αθεολογίας (sic) πουλάει 200.000 αντίτυπα (!) και ξεσηκώνει δριμύτατη πολεμική. Παράλληλα εμψυχώνει στη νορμανδική πόλη Καν (Caen) το πρώτο Λαϊκό Πανεπιστήμιο – πρωτοβουλία του που εξαπλώθηκε σε έξι πόλεις – για επιμόρφωση ελεύθερη, δωρεάν, «απεξαρτημένη» από πτυχία και επαγγελματικούς προσανατολισμούς. Εκεί, κάθε Τρίτη γεμίζει ασφυκτικά ένα αμφιθέατρο 600 θέσεων. Μάλιστα τα μαθήματά του για τους «παραγνωρισμένους φιλοσόφους» (Επίκουρος, Διογένης, Δημόκριτος, Τζον Στιούαρτ Μιλ) ηχογραφούνται σε CD και πωλούνται κατά εκατοντάδες, δίπλα στα βιβλία του που βρίσκονται πάντα σε διαλεκτική σχέση με το πνεύμα των καιρών.

Όταν φούντωνε το κύμα της αντιπαγκοσμιοποίησης, έγραφε την Πολιτική του ρέμπελου, μετά την 11η Σεπτεμβρίου το Ηδονιστικό ημερολόγιο, πριν από το δημοψήφισμα για το Ευρωσύνταγμα την Ευρώπη των κρετίνων και τώρα, με τη λεγόμενη επιστροφή του Θεού, τα βάζει με τις μονοθεϊστικές θρησκείες.

Δεν είναι όμως μόνο το ριζοσπαστικό πνεύμα του που τον κάνει να ξεχωρίζει. Ο Ονφρέ είναι «φαινόμενο» επειδή ανατρέπει όλα τα δεδομένα. Έχει ξεκινήσει χωρίς κανένα εφόδιο, έχει γυρίσει την πλάτη στις ελίτ και το ακαδημαϊκό κύκλωμα, θριαμβεύει στην περιφέρεια, διατυπώνει τις σκέψεις του ανοιχτά και με διαύγεια αρνούμενος να χρησιμοποιήσει το ιδιόλεκτο των στοχαστών ή την αυτάρεσκη ρητορεία των διανοούμενων σταρ, αντιστέκεται στους επίσημους φιλοσοφικούς, θρησκευτικούς, ηθικούς, πολιτικούς, βιοηθικούς μύθους, επικεντρώνει το ενδιαφέρον του όχι στις έννοιες αλλά στη ζωή και… προτείνει λύσεις. «Κατασκευάστε ο καθένας τις δικές σας μικροαντιστάσεις» λέει. «Δείξτε ότι υπερασπίζεστε την ελευθερία, αλλά δεν είστε φιλελεύθεροι» .
Γιος παραδουλεύτρας και αγρότη, μεγαλωμένος στη νορμανδική επαρχία χωρίς βιβλία, εξοστρακισμένος από τους γονείς του σε ένα θρησκευτικό ορφανοτροφείο όπου όποιος διάβαζε θεωρούνταν βουτυρόπαιδο, ο Ονφρέ ένιωσε από νωρίς απέχθεια για κάθε αυθεντία και υιοθέτησε το νιτσεϊκό «ό,τι δεν σε σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό». Σπούδασε λοιπόν Φιλοσοφία χάρη σε μια κρατική υποτροφία. Ξεχώρισε, αλλά δεν θέλησε να ακολουθήσει ακαδημαϊκή καριέρα και προτίμησε να δουλέψει δάσκαλος σε τεχνικό λύκειο. Και θα έμενε εκεί αν στα 27 του, χωρίς παρελθόν καταχρήσεων, δεν πάθαινε έμφραγμα (! )- κάτι που τον έσπρωξε να γράψει (1989) το πρώτο του βιβλίο. Ήταν η Κοιλιά των φιλοσόφων (6.000 αντίτυπα) που απορρίφθηκε από τον εκδότη Γκαλιμάρ, αλλά αγκαλιάστηκε από τον ανταγωνιστή του Γκρασέ, ο οποίος… χτύπησε φλέβα. Διότι ο Ονφρέ άρχισε να γράφει και να πουλάει σαν… τρελός (30 βιβλία μέχρι σήμερα), ώσπου στα 43 του είχε δύο απανωτά εγκεφαλικά επεισόδια. Ωστόσο, ο θάνατος τον προσπέρασε και πάλι. Πώς να μην επηρεάσουν όλα αυτά τη ματιά του στον κόσμο; Πρέπει να σκεπτόμαστε το πραγματικό και όχι το μοιραίο, λέει, και να ξαναεφεύρουμε τον εαυτό μας απεμπολώντας το ασκητικό ιδανικό της ιουδαιοχριστιανικής κληρονομιάς μας. Το Είναι μετρά περισσότερο από το Έχειν και η φιλοσοφία μπορεί να μας βοηθήσει να δώσουμε νόημα στη ζωή μας, να πάψουμε να διαβάζουμε τον κόσμο καθέτως (με γνώμονα τις ιεραρχίες) και να αρχίσουμε να τον διαβάζουμε οριζοντίως.
Στην Πραγματεία περί αθεολογίας ο Ονφρέ υιοθετεί έναν τόνο πολεμικής απέναντι στη Χριστιανική Εκκλησία, «που άργησε 50 χρόνια να αναγνωρίσει τη ναζιστική γενοκτονία και επέτρεψε τη γενοκτονία στη Ρουάντα». Δεν προχωρά ωστόσο σε συστηματική κριτική του χριστιανισμού, αλλά μάλλον αναδεικνύει την απωθητική πλευρά των μονοθεϊσμών. Και σε όσους τον επικρίνουν, απαντά ότι σερβίρονται υπερβολικές ποσότητες χριστιανισμού, ιουδαϊσμού, ισλάμ, βουδισμού και ανορθολογισμού με όλες τις σάλτσες, την ώρα που πολλοί σκεπτόμενοι άνθρωποι είναι (όπως και ο ίδιος) άθεοι. Προσοχή όμως, η αθεΐα όπως εκείνος την εννοεί είναι φιλοσοφική θέση.
Οι εχθροί του Ονφρέ λένε ότι η φιλοσοφία του είναι πρετ-α-πορτέ και ότι ανακυκλώνει παλιές ιδέες που τις παρουσιάζει σαν καινούργιους τρόπους σκέψης. Ότι δεν θα δημιουργήσει «σχολή» και ότι ακούγεται αντιφατικός όταν καταδικάζει τον φιλελεύθερο τρόπο διαχείρισης του κεφαλαίου αλλά όχι τον καπιταλισμό. Εκείνος απαντά σε όλες τις αιτιάσεις λέγοντας ότι σκέπτεται τον κόσμο με τα όπλα του 21ου αιώνα. «Δεν μπορούμε» λέει «να κάνουμε την επανάσταση με μεγάλο E (την «κυτταρική»), μπορούμε όμως να κάνουμε μικρές επαναστάσεις που να είναι αποτελεσματικές».»

Tο φαινόμενο Ονφρέ, της Μικέλας Χαρτουλάρη – ‘Βιβλιοδρόμιο’ ΤΑ ΝΕΑ 25/2/2006

About Antikleidi Blog

Antikleidi blog antikleidiblog@gmail.com
This entry was posted in Γενικά, Θρησκεία. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s