Γενικοί κανόνες, ειδικές περιπτώσεις και η δίαιτα

Πόσες φορές ακούμε από φίλους και από τα ΜΜΕ για το τι είναι υγιεινό και τι είναι βλαβερό, και πόσοι οι καλοθελητές που διαρκώς μας βομβαρδίζουν με καλώς νοούμενες συμβουλές για την υγεία μας και για το σωματικό μας βάρος!

Αφορμή για το σημερινό άρθρο είναι οι πολλές συζητήσεις που έχω κάνει με φίλους σχετικά με τα παραπάνω κιλά που κουβαλάμε αρκετοί από εμάς. Καλώς ή κακώς όλους μας απασχολεί το θέμα αυτό – μήπως όμως να το δούμε με λίγο πιο ανοιχτό μυαλό; Και ποιοι είναι οι λόγοι που θέλουμε να χάνουμε βάρος; Είναι αισθητικοί η λόγοι υγείας;

Ο Δείκτης Μάζας Σώματος και τι τελικά μας λέει

Θα έχετε ακούσει για τον περιβόητο Δείκτη Μάζας Σώματος (Body Mass Index – BMI). Ο BMI υπολογίζεται αν διαιρέσετε το βάρος σας σε κιλά με το τετράγωνο του ύψους σε μέτρα. Είναι επίσης γενικά αποδεκτό ότι ένας υγιής άνθρωπος θα έχει ΒΜΙ μεταξύ 18.5 και 25. Κατ΄ αρχάς παρατηρείστε το μεγάλο εύρος “υγιούς” βάρους που μπορεί να έχει ένας άνθρωπος με βάση αυτήν την ιδέα. Εγώ που έχω ύψος 1.58 μέτρα θεωρούμαι ότι έχω ιδανικό βάρος αν είμαι από 46.1 έως 62.4 κιλά. Για κάποιον που έχει ύψος 1.70 μέτρα το ελάχιστο βάρος θα είναι 53.5 κιλά. Γκλουπ.

Υπάρχει όμως ένα σημαντικό μειονέκτημα σε μία παράμετρο η οποία υπολογίζεται μόνο με βάση το ύψος και το βάρος: το ποσοστό σωματικού λίπους, οστεϊκής και μυικής μάζας δεν λαμβάνεται υπόψιν. Έτσι έχουμε ακραίες περιπτώσεις πολύ γυμνασμένων ατόμων σαν τον φίλο μου τον Dave, ο οποίος έχει BMI 32, κάτι που θα τον κατέτασσε στην κατηγορία των παχυσάρκων. Ο Dave όμως δεν είναι παχύς και ο λόγος που ο ΒΜΙ του βγαίνει τόσο μεγάλος είναι ότι έχει πολλή μυική μάζα, η οποία είναι πυκνή και βαριά, σε αντίθεση με τον λιπώδη ιστό, ο οποίος είναι ογκώδης και ελαφρύς (όποιος έχει ρίξει λάδι μέσα σε μια κατσαρόλα με νερό γνωρίζει ότι το λίπος είναι ελαφρύτερο, γι’ αυτό και επιπλέει!). Το αντίθετο μπορεί επίσης να συμβεί: να έχουν κανονικό ΒΜΙ άτομα που έχουν πολύ μικρή μυική μάζα και πολύ λιπώδη ιστό. Είναι προφανές ποια από τις δύο περιπτώσεις αντιστοιχεί σε πιο υγιές άτομο. Ο ΒΜΙ λοιπόν είναι μάλλον μια ένδειξη και όχι απαράβατος κανόνας. Όπως και σε κάθε άλλον τομέα της ανθρώπινης γνώσης, η στατιστική δεν μπορεί να μας πει τίποτα για τη μεμονωμένη περίπτωση.

Ο αριθμός των θερμίδων που καταναλώνουμε ημερησίως

Ο αριθμός των θερμίδων που χρειάζεται ο καθένας μας καθημερινά εξαρτάται φυσικά από το ύψος και το βάρος μας, αλλά και από άλλους παράγοντες όπως η ηλικία, η σωματική δραστηριότητα, αλλά και το ποσοστό μυικής μάζας που ήδη διαθέτουμε. Μπορείτε να βρείτε στο διαδίκτυο διάφορους υπολογιστές θερμίδων που μπορούν να σας πουν πόσες θερμίδες χρειάζεστε για να διατηρήσετε το βάρος σας ή να το μειώσετε. Ο κανόνας των 1800 θερμίδων τη μέρα που συχνά ακούμε φυσικά δεν μπορεί να ισχύει για όλους. Αν είστε μια μικρόσωμη γυναίκα σαν εμένα τότε οι 1800 θερμίδες τη μέρα θα σας σπρώξουν μάλλον στο πάνω άκρο του φυσιολογικού βάρους, και το αντίθετο ισχύει αν είστε μεγαλόσωμος άντρας.

Ένα άλλο ενδιαφέρον φαινόμενο είναι ότι δεν έχει σημασία τι είδους θερμίδες παίρνουμε από τις τροφές – αν παίρνουμε λιγότερες θερμίδες από τις αναγκαίες για τη διατήρηση του σωματικού μας βάρους, τότε αδυνατίζουμε. ‘Ενας καθηγητής διαιτητικής πειραματιζόμενος στον εαυτό του και τρώγοντας μόνο επεξεργασμένες τροφές – σοκολάτες, μπισκότα και άλλα τέτοια – κατόρθωσε να χάσει 13 κιλά σε 2 μήνες, και μάλιστα να μειώσει τα τριγλυκερίδια και την “κακή” χοληστερίνη. Αυτό που δεν αναφέρεται στα μεγάλα γράμματα των άρθρων που παρουσιάζουν το παράξενο αυτό κατόρθωμα, είναι ότι ο συγκεκριμένος έπαιρνε και συμπληρώματα βιταμινών. Η δίαιτα της σοκολάτας και του παγωτού λοιπόν πράγματι είναι δυνατή, έχει όμως δύο αρνητικά σημεία: από τη μία δεν μπορεί να μας προσφέρει όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειαζόμαστε για μια ισορροπημένη διατροφή και γι’αυτό οι ειδικοί συμβουλεύουν εναντίον τέτοιων ακραίων λύσεων. Από την άλλη τα φαγητά αυτά είναι τόσο πλούσια σε θερμίδες, που θα αρκούσαν μικρές ποσότητες για να συμπληρώσουμε τις απαιτούμενες για χάσιμο βάρους θερμίδες. Δεν γεμίζουν το στομάχι, και προφανώς δεν μπορούν να μας δώσουν το αίσθημα του κορεσμού που άλλες τροφές μπορούν.

Τέλος  υπάρχουν διαφορές στο μεταβολισμό διαφορετικών ανθρώπων, όπως και στην καθημερινή τους σωματική δραστηριότητα που μπορούν να διαφοροποιήσουν δραματικά το ποσό των θερμίδων που χρειάζεται ο καθένας για να διατηρήσει το βάρος του. Εξάλλου έχουμε όλοι δει (και ίσως ζηλέψει) παραδείγματα αδύνατων ανθρώπων που τρώνε τεράστιες ποσότητες φαγητού χωρίς να παίρνουν γραμμάριο (ένας από αυτούς είναι ο σύζυγός μου!).

Δίαιτα ή όχι δίαιτα;

Θα ήθελα κάποια στιγμή να γράψω για τη στάση της κοινωνίας απέναντι στους υπέρβαρους και παχύσαρκους ανθρώπους, αλλά αυτό θα πρέπει να περιμένει. Το μήνυμα που θέλω να περάσω εδώ είναι άλλο.

Γνωρίζουμε όλοι ότι τα στάνταρς της μόδας σήμερα είναι εξωγήινα – μοντέλα ανορεξικά, εμφανώς μη υγιή, ρετούς στο photoshop ώστε ήδη υπερβολικά αδύνατες γυναίκες να φαίνονται ακόμα πιο κοκκαλιάρες, φωτογραφίες μόδας που δεν μπορείς να διακρίνεις αν ο άνθρωπος-κρεμάστρα που φοράει ένα ρούχο είναι αρσενικός ή θηλυκός. Οι καμπύλες χάνονται, η γυναίκα σταματάει να είναι γυναίκα, το λίπος δαιμονοποιείται, το ίδιο λίπος που τρέφει ένα μωρό μέσα στην κοιλιά μιας μητέρας όταν αυτή στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης της δεν μπορεί να φάει από τη ναυτία.

Δε λέω ότι πρέπει να έχουν όλες οι γυναίκες πλούσιες καμπύλες, δεν θέλω να αλλάξω τα σημερινά πρότυπα της ομορφιάς – παρόλο που τα βρίσκω αρρωστημένα. Όμως το αν θα χάσει κανείς βάρος ή όχι θα έπρεπε να είναι μια απόφαση που θα βασίζεται μόνο σε λόγους υγείας. Όπως και το ποιο είναι ένα καλό βάρος είναι θέμα του οργανισμού του καθενός, και δε θα έπρεπε να καθορίζεται ούτε από τη μόδα, ούτε από την πίεση του κοινωνικού περιγύρου. Και αν από όλες τις απόψεις κάποιος είναι υγιής, τότε δεν βλέπω το λόγο αυτής της τρέλας της σύγχρονης εποχής με το βάρος, το αδυνάτισμα, την εξόντωση έστω και της παραμικρής συσσώρευσης λίπους.

Όταν κοιτάζεστε στον καθρέφτη, τι βλέπετε; Βλέπετε ένα σώμα με ελαττώματα, ή ένα σώμα που σας ικανοποιεί γιατί είναι ικανό να εκτελέσει τους σκοπούς για τους οποίους έχει εξελιχθεί από τη φύση; Αν βλέπετε το δεύτερο, είστε ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους που κατόρθωσε να ξεφύγει από την πλύση εγκεφάλου των μέσων της σημερινής εποχής, και σας αξίζουν συγχαρητήρια. Γιατί όπως λέει και ο Γερμανός κωμικός και ιατρός Dr. Eckart von Hirschhausen, τα πόδια μιας γυναίκας είναι αρκετά μακριά όταν μπορεί και με τα δύο να πατήσει στο πάτωμα.

Tης Ιωάννας Αρκά * – http://engamovios.wordpress.com/

* η κα Αρκά δεν είναι ιατρός ή διαιτολόγος και το άρθρο παρουσιάζει την προσωπική της άποψη» 

About Antikleidi Blog

Antikleidi blog antikleidiblog@gmail.com
This entry was posted in Διατροφή - δίαιτα. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s