Αναβολικά στη σύγχρονη κοινωνία

Τα αναβολικά είναι πάντα ένα θέμα που προκύπτει στους Ολυμπιακούς. Τι είναι αυτές οι ουσίες; Γιατί αποτελούν ταμπού;

Για πολλές δεκαετίες οι ουσίες που είναι γνωστές ως αναβολικά έχουν χρησιμοποιηθεί εκτενώς για ιατρικούς αλλά και για μη ιατρικούς σκοπούς. Η προώθηση μίας αναβολικής αντίδρασης είναι σημαντική στην ιατρική, ενώ ουσίες με αναβολική δράση χρησιμοποιούνται στα αθλήματα για τουλάχιστον 57 χρόνια.

Μερικά ιστορικά δεδομένα

Η “χυμώδης βάση” της ανθρώπινης φυσιολογίας τέθηκε στα θεμέλιά της από πρωτοπόρους της Επιστήμης, δηλαδή τον Ιπποκράτη, τον Αριστοτέλη, τον Λουκρήτιο και τον Γαληνό. Την 1η Ιουνίου 1889, ένας Γάλλος Βιολόγος ονόματι Charles Eduoard Brown-Sequard ανέφερε πως η φυσική του δύναμη και οι πνευματικές του ικανότητες είχαν αυξηθεί από ένα εκχύλισμα που το έλαβε από τα γεννητικά όργανα χοίρων και σκύλων. Το σιχαμερό αυτό πείραμα είχε τεράστιο απόηχο στην ιατρική κοινότητα της εποχής, προκαλώντας μαζική υστερία.

Πολλοί ασθενείς κινδύνεψαν από τις ενέσεις με αυτά τα «εκχυλίσματα», όμως ο Sequard συνέχισε να πιστεύει πως πρόκειται για το «ελιξίριο της ζωής». Έπρεπε να φτάσουμε στο 1935 για να καταλάβουμε πως τα ανδρογόνα αυξάνουν τις αναβολικές διαδικασίες. Παρ’ όλα αυτά, έπρεπε να περάσουν άλλα 61 χρόνια ώστε ο Bhasin με την ερευνητική του ομάδα να καταλήξει πως τα αναβολικά μπορούν να αυξήσουν τη μυική μάζα σε υγιείς άνδρες. Τα ευρήματα αυτά ήταν φυσικά ήδη γνωστά σε πολλές αθλητικές κοινότητες και το αποτέλεσμα δεν αποτέλεσε είδηση στους χρήστες.

Τέλος, τα αναβολικά έφτασαν στο απόγειο της δημοσιότητάς τους όταν ό τότε πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών George W. Bush δήλωσε: “H χρήση ουσιών που αυξάνουν την απόδοση όπως τα στεροειδή, στο baseball, στο ποδόσφαιρο και σε άλλα αθλήματα είναι επικίνδυνη και περνά το λάθος μήνυμα”.

H βιοχημεία των ανδρογόνων

Τα ανδρογόνα στεροειδή προέρχονται από τη χοληστερόλη. Η τεστοστερόνη, το πιο γνωστό, παράγεται στα κύτταρα Leydig των γεννητικών οργάνων στον άνδρα, ενώ και τα γεννητικά όργανα των γυναικών παράγουν ανδρογόνα. Ανδρογόνα επίσης παράγονται και στα επινεφρίδια. Η τεστοστερόνη διαπερνά το τοίχωμα του κυττάρου και δένει σε ειδικούς υποδοχείς, τους ανδρογονικούς, δημιουργώντας ένα σύμπλοκο. Στην συνέχεια αυτό το σύμπλοκο επικάθεται στο DNA και μετά ακολουθεί ένας καταρράκτης βιολογικών διαδικασιών που καταλήγει στην έκφραση πρωτεϊνών, προκαλώντας τις βιολογικές επιδράσεις της τεστοστερόνης.

Ιατρική χρήση των ανδρογόνων

Η ιατρική χρήση των ανδρογόνων περιλαμβάνει καταστάσεις υποσιτισμού, σαρκοπενίας, αναιμίας, εγκαυμάτων, οστεοπόρωσης, υπογοναδισμού, αλκοολικής ηπατίτιδας, στυτικής δυσλειτουργίας, και το σύνδρομο εξασθένησης από το AIDS. Χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης συσχετίζονται με οστεοπόρωση παχυσαρκία,διαβήτη , υψηλή χοληστερίνη), καρδιακή ανεπάρκεια, και ισχαιμική καρδιακή νόσο.

Τα αναβολικά στεροειδή έχουν χρησιμοποιηθεί εκτενώς από υγιείς ανθρώπους από τη δεκαετία του ’50, όταν οι αθλητές άρχισαν να πειραματίζονται με αυτές τις ουσίες. Σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα, 1 με 3 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν κάνει χρήση αναβολικών. Μέχρι μία περίοδο η χρήση αναβολικών ήταν απολύτως νόμιμη στην Αμερική. Στην Αγγλία εξακολουθεί να είναι, όπου τα αναβολικά θεωρούνται “Class C” ουσία (ενδεικτικά η κάνναβη είναι Class B). Αυτά τα δεδομένα έρχονται σε συμφωνία με την έρευνα της ομάδας του Cohen, που κατέληξε πως ο μέσος χρήστης αναβολικών δεν διαγωνίζεται σε κάποια άθλημα, ενώ ο καθηγητής Ψυχιατρικής του Harvard, Harrison Pope, έχει επισημάνει πως οι περισσότεροι χρήστες δεν εμπιστεύονται τους ιατρούς.

Οι παρενέργειες των αναβολικών στεροειδών

Τα αναβολικά στεροειδή έχουν συσχετιστεί με αρκετές παρενέργειες στην ιατρική βιβλιογραφία, άλλες λιγότερο σοβαρές και άλλες πιο σοβαρές. Αλλαγές στο λιπιδαιμικό προφίλ, ακμή, γυναικομαστία, μειωμένη ποσότητα σπέρματος, ατροφία των όρχεων, αυξημένη πιθανότητα για όγκους στο συκώτι, ενώ υπάρχει και μία αναφορά περιστατικού με χρήστη που αντιμετώπισε πρόβλημα στα νεφρά.

Η γενική εικόνα συνοψίστηκε από τους Hoffman και Ratamess (2006). Οι ερευνητές έκαναν μία εκτενή βιβλιογραφική ανασκόπηση και κατέληξαν στο συμπέρασμα πως το ρίσκο που διέπει τη χρήση αναβολικών έχει μεγεθυνθεί. Όπως και να έχει, πρέπει να γίνει ξεκάθαρο πως τα αναβολικά ανδρογόνα είναι μία μεγάλη ομάδα ουσιών, χημικά συγγενών μεταξύ τους, όμοιων στη δομή αλλά διαφορετικών στην τοξικότητα. Για παράδειγμα η τεστοστερόνη δεν είναι τοξική για το ήπαρ, αλλά η στανοζολόλη έχει βρεθεί πως μπορεί να επάγει ηπατικά καρκινώματα.

Επιπλέον, η χρήση αναβολικών μπορεί να σημαίνει χρήση ουσιών όπως η μεθυλτριενολόνη, η οποία είναι από τις πιο τοξικές ουσίες αυτής της οικογένειας φαρμάκων. Επίσης η χρήση προϊόντων μαύρης αγοράς, κατασκευασμένα σε εργαστήρια με ελλείπεις συνθήκες υγιεινής είναι καλό να συνυπολογίζεται στο ρίσκο που εκθέτει ο χρήστης τον εαυτό του.

Πίεση για χρήση

Αξίζει να αναφερθούμε στα ανδρικά πρότυπα σώματος και στο τι μηνύματα περνούν. Ταινίες όπως ο Κόναν ο Βάρβαρος, ο Rocky, oι 300, o Captain America, oι X-Men, ακόμα και ο τελευταίος James Bond χρησιμοποίησαν πρωταγωνιστές με πολλούς μύες. Στο Mr America o ήρωας κάνει ενσυνείδητη χρήση στεροειδών. Τα αναβολικά είναι στη σύγχρονη κουλτούρα με καλλιτέχνες και ηθοποιούς να κάνουν χρήση.

Σύμφωνα με έρευνες, ακόμα και παιχνίδια που απευθύνονται σε αγόρια έχουν γίνει εξωπραγματικά μυώδη, ενώ αντίστοιχες υπερβολές και τάσεις υπερτροφίας παρατηρούνται και στα κόμιξ. Παράλληλα, η επεξεργασία εικόνας που κάνουν τα περιοδικά που απευθύνονται σε άντρες προάγει πρότυπα τα οποία είναι αδύνατο να επιτευχθούν μόνο με φαγητό και γυμναστική. Το αποτέλεσμα αυτής της τεράστιας πίεσης που δέχονται οι άνδρες για την εμφάνισή τους είναι η αύξηση των διατροφικών διαταραχών (τις οποίες δεν παραδέχονται εύκολα), η προσφυγή σε συμπληρώματα που υπόσχονται ένα μυώδες σώμα και η αύξηση της χρήσης αναβολικών στεροειδών.

Όπως και στα γυναικεία περιοδικά που τα σώματα είναι αψεγάδιαστα, χωρίς ίχνος κυτταρίτιδας, ουλών ή ελιών, έτσι και στα ανδρικά, ο άνδρας φαίνεται μυώδης, με χοντρές φλέβες, και χωρίς ίχνους λίπους στην κοιλιά. Για το αποτέλεσμα αυτό δεν επιστρατεύονται μόνο αναβολικά, αλλά και photoshop και διουρητικά φάρμακα. Επιπλέον, η απαγόρευσή τους στους Ολυμπιακούς αγώνες, και ο κατακλυσμός από πληροφορίες για τα περιστατικά χρήσης κάνει ακόμα μεγαλύτερη διαφήμιση σε αυτές τις ουσίες και δημιουργεί μια νοοτροπία “απαγορευμένου καρπού”, ειδικά στους εφήβους.

Μπορεί κάποιος να αλλάξει το σώμα του χωρίς αναβολικά;

Η μυθοποίηση, δια της απαγόρευσης, των αναβολικών αποπροσανατολίζει τους ανθρώπους από το πραγματικό δυναμικό του ανθρώπινου σώματος, το οποίο είναι τεράστιο. Όλοι οι άνθρωποι, ανεξαρτήτως ηλικίας και αθλητικού επιπέδου, μπορούν να δυναμώσουν, να αποκτήσουν μυϊκή μάζα, να χάσουν λίπος χωρίς να υπάρχει καμία απολύτως φαρμακευτική βοήθεια. Για να γίνει κάτι τέτοιο χρειάζεται μία σχετική συνέπεια σε διατροφικές συνήθειες, κατάλληλη γυμναστική και νοοτροπία που δεν ψάχνει δεκανίκια, δικαιολογίες και αποδιοπομπαίους τράγους στην μορφή αθλητών υψηλού επιπέδου.

Συμπέρασμα

Η μη ιατρική χρήση των αναβολικών προωθείται έντονα και διαρκώς από τα ΜΜΕ πολύ περισσότερο απ’ ό,τι είναι εκ πρώτης όψεως εμφανές. Τα “σκάνδαλα” doping πάντα φιγουράρουν στα πρωτοσέλιδα, ενώ οι ταινίες και τα περιοδικά σπρώχνουν άνδρες και γυναίκες στην τελειοθηρία, στις διατροφικές διαταραχές και στην επίτευξη εξωπραγματικών στόχων. Από την άλλη οι Ολυμπιακοί αγώνες έχουν πάρει τα χαρακτηριστικά ενός ολοκληρωτικού καθεστώτος, που επιβάλλει την λογοκρισία, τον Μεγάλο Αδερφό που ελέγχει τα social media και κάνει έλεγχο στο πώς διαχειρίζεται ο κάθε άνθρωπος το σώμα του.

Η κοινωνία μας επιτρέπει την κατάχρηση τσιγάρων, ποτού, φαγητού αλλά έχει πρόβλημα με τις ουσίες που αυξάνουν την απόδοση ενήλικων αθλητών υψηλού επιπέδου. Όπως και να έχει η χρήση θα συνεχιστεί, παράλληλα με το γονιδιακό doping που αν δεν έχει ήδη ξεκινήσει, είναι προ των πυλών. Έτσι, τα χρήματα των φορολογουμένων θα σπαταλιούνται στο πανάκριβο θέατρο του παραλόγου που λέγεται doping control, ενώ κάθε 4 χρόνια νέα παιδιά θα γίνονται δέκτες γκρίζων διαφημίσεων των αναβολικών, κάθε φορά που κάποιος αθλητής πιάνεται “ντοπέ”.

Σπάνια μία απαγόρευση ουσίας λύνει περισσότερα προβλήματα απ’ όσα προκαλεί, και τα αναβολικά δεν αποτελούν εξαίρεση. Η πουριτανή και υποκριτική απαγόρευση των αναβολικών σε ενήλικους αθλητές υψηλού επιπέδου περνάει την νοοτροπία “μαγικού ζωμού” , γιγαντώνοντας την ψευδή πεποίθηση πως ο άνθρωπος δεν είναι ικανός να σηκωθεί από τον καναπέ του, να γυμναστεί, να αλλάξει τις διατροφικές του συνήθειες και να βελτιώσει την εικόνα του σώματός του χωρίς δεκανίκια.

Ανδρέας Ζουρδός, διαιτολόγος, διατροφολόγος, associate section editor

Πηγή: http://maga.gr/

About Antikleidi Blog

Antikleidi blog antikleidiblog@gmail.com
This entry was posted in Διατροφή - δίαιτα, Ιατρικοί μύθοι. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s