για μια λατρεία των οστών… Κυνηγοί αγίων κεφαλών

images (1)Ηταν και τότε 12 Απριλίου. Ηταν και τότε Κυριακή των Βαΐων. Μόνο που κανένας ορθόδοξος χριστιανός δεν γιόρταζε στην Πάτρα. Το ιερό κειμήλιο της πόλης, η κάρα του Αγίου Ανδρέου, ταξίδευε μακριά από την πόλη που μαρτύρησε ο Πρωτόκλητος Απόστολος. Ηταν 12 Απριλίου 1462, όταν η κάρα του Αγίου στάλθηκε από τον τελευταίο ηγεμόνα του Δεσποτάτου του Μωρηά, τον Θωμά Παλαιολόγο, μέσω Ανκώνας στη Ρώμη. Εκεί την υποδέχθηκε ο ίδιος ο Πάπας Πίος ο Β’ και την τοποθέτησε στον Αγιο Πέτρο. Πέντε αιώνες αργότερα, στις 26 Σεπτεμβρίου 1964, στο πλαίσιο μιας κίνησης σύγκλισης των εκκλησιών, η καθολική εκκλησία επέστρεψε την Κάρα στην Πάτρα με μια τελετή που ένωσε τον τότε πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου, τον αρχηγό της ΕΡΕ Παναγιώτη Κανελλόπουλο και τη διάδοχο του θρόνου Ειρήνη. Μέχρι τότε, «το χρυσό κουτί των λειψάνων του Αποστόλου Ανδρέου δεν ήτο κενόν τελείως. Περιέχει ένα μικρό κομμάτι από ένα δάκτυλο του Πρωτοκλήτου που το προσέφερε το 1847 ο Ανδρέας Μουράβιεφ, ένας ευλαβής Ρώσος της εποχής εκείνης. Ακόμη η λειψανοθήκη επλουτίσθη το 1957 και με άλλο μικρό κομματάκι δακτύλου, που το προσέφερεν ο Θεόκλητος, άλλοτε Αρχιεπίσκοπος Αθηνών.» (Τρίπτυχο της Μητρόπολης Πατρών)

Οι περιπέτειες του λειψάνου του Αποστόλου είχαν αρχίσει (σύμφωνα με την ίδια πηγή) πολύ νωρίτερα. Το 357 ο αυτοκράτορας Κωνστάντιος μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη τη λάρνακα με το σώμα του Αποστόλου, με αντίτιμο τη δημιουργία στην Πάτρα ενός υδραγωγείου. Το 1204 οι Σταυροφόροι πήραν το μεγαλύτερο μέρος του λειψάνου και το μετέφεραν στο Αμάλφι. Είχε προλάβει τρεις αιώνες νωρίτερα ο αυτοκράτορας Βασίλειος ο Μακεδών να ξαναστείλει την κάρα στην Πάτρα «πιθανώς χαριζόμενος εις την Πατρινήν βαθύπλουτον Δανιηλίδα, που υπήρξε μεγάλη ευεργέτις του προτού γίνει αυτοκράτωρ.» Ανάλογη η τύχη και του σταυρού του Αγίου Ανδρέα. Οι Σταυροφόροι τον πήραν στη Γαλατία, στην περιοχή της Βουργουνδίας. Κατά τη Γαλλική Επανάσταση ρίχτηκε από τους εξεγερμένους στη φωτιά να καεί. Ο,τι απέμεινε επεστράφη κι αυτό στην Πάτρα, το 1980, ως δείγμα καλής θελήσεως εκ μέρους του Βατικανού.

1kara-ag_andreaΗ ιστορία της κάρας του Αγίου Ανδρέα είναι χαρακτηριστική για τη σημασία που αποδίδει η ορθόδοξη και η καθολική εκκλησία στα λείψανα των Αγίων. Σε μικρογραφία η ίδια ιστορία επαναλαμβάνεται σε εκατοντάδες σημεία του χριστιανικού κόσμου. Δεν υπάρχει τόπος προσκυνήματος που να μη διαθέτει (ή να μη διεκδικεί) κάποιο σώμα Αγίου, κάποιο έστω τμήμα σώματος, εν ανάγκη το μικρό δαχτυλάκι. Στην κατηγορία αυτή δεν περιλαμβάνονται μόνο οι πρωτοκλασάτοι Αγιοι, αλλά και οι νεότεροι, και οι μάρτυρες και οι νεομάρτυρες. Στη χειρότερη περίπτωση, τα λείψανα υποκαθίστανται από κάποιο αντικείμενο που είχε σχέση με τον Αγιο. Στην κορυφή των αντικειμένων αυτών βρίσκεται το «τίμιο ξύλο», η «Αγία Ζώνη», κλπ, αλλά τιμούνται ακόμα και τα ευτελέστερα αντικείμενα που ήρθαν σε επαφή με κάποιο ιερό πρόσωπο.

agios_spyridon_larnakaΣύμφωνα με τον θεολόγο Δημήτριο Παναγόπουλο «πάντες ημείς οι Ορθόδοξοι πιστεύομεν εις την χάριν των Αγίων Λειψάνων και πολλάκις έχομεν και θαύματα εξ αυτών.» Στην Ελλάδα υπάρχει το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνος και της Αγίας Θεοδώρας στην Κέρκυρα, το λείψανο του Αγίου Γερασίμου στην Κεφαλονιά, το λείψανο του Αγίου Διονυσίου και του Αγίου Ιωσήφ στη Ζάκυνθο, το λείψανο του Αγίου Ιωάννου του Ρώσου στην Εύβοια. Αυτά πιστεύεται ότι μένουν αναλλοίωτα και θαυματουργά. Οπως παρατηρεί ο Δ.Παναγόπουλος, λείψανα εξακολουθούν να ανακαλύπτονται μέχρι και σήμερα. «Επ’ εσχάτων δε των ημερών προσέθεσεν και έτερον Λείψανον άφθαρτον ο Κύριος, το οποίον φυλάσσεται εις την Ιεράν Γυναικείαν Μονήν εις Οινούσσας της Χίου, του Οσίου Παταπίου άνωθεν του Λουτρακίου.» Η λατρεία των λειψάνων στηρίζεται, σύμφωνα με τους ορθόδοξους θεολόγους, σε χωρία της ίδιας της Παλαιάς Διαθήκης. «Φυλάσσει (Κύριος) πάντα τα οστά αυτών (των δικαίων) εν εξ αυτών ου συντριβήσεται», γράφει ο Δαυίδ στου Ψαλμούς (λγ’ 21). Και στο Δ’ Βασιλειών αναφέρεται η θαυματουργός δράση των λειψάνων του Προφήτη Ελισαιέ. Τα σημαντικότερα, όμως, στοιχεία για τη λατρεία των λειψάνων αντλούνται από τις διδαχές των Πατέρων της Εκκλησίας. «Ο αψάμενος οστέου μάρτυρος», λέει ο Μέγας Βασίλειος,»λαμβάνει τινά μετουσίαν αγιασμού εκ του σώματος παρεδρευούσης χάριτος. Τίμιος γαρ εναντίον Κυρίου ο θάνατος του Οσίου αυτού.»

Από τη στιγμή που τα λείψανα θεωρούνται τόσο σημαντικό στοιχείο της λατρείας, είναι φυσικό να παρουσιάζεται μια αυξημένη ζήτηση, όσο περισσότερες εκκλησίες και μονές διεκδικούν την ιερή βοήθειά τους για να προσελκύσουν τους πιστούς. Είναι ευεξήγητες οι παρενέργειες αυτής της σπανιότητας. Πριν από είκοσι περίπου χρόνια, η ελληνική Εκκλησία συγκλονίστηκε από το σκάνδαλο της μητρόπολης Κεφαλληνίας. Στις 5 Δεκεμβρίου 1979 διαδήλωση 3000 ατόμων πολιόρκησε το μέγαρο της μητρόπολης στο Αργοστόλι με αίτημα την απομάκρυνση του μητροπολίτη Προκόπιου Μενούτη. Οι πιστοί κατηγορούσαν τον ιεράρχη ότι μαζί με άλλους προέβη σε τεμαχισμό του σκηνώματος του Αγίου Γερασίμου, προκειμένου να το «αξιοποιήσει». Μια βδομάδα αργότερα η Διαρκής Ιερά Σύνοδος έθεσε σε διαθεσιμότητα τον μητροπολίτη. Πέρασε ενάμιση χρόνος μέχρι να τολμήσει ο Προκόπιος να ξαναπατήσει στο νησί. Στις 5 Ιουλίου 1981 φθάνει και πάλι στο νησί με αεροταξί, συνοδευόμενος από δυο φίλους του μητροπολίτες. Πάνω από 7.000 κάτοικοι συγκεντρώνονται για να τον εμποδίσουν. Δεν αποφεύγονται τα επεισόδια και ο μικροτραυματισμός των μητροπολιτών Τριφυλίας Στεφάνου και Διδυμοτείχου Αγαθαγγέλου. Ο Προκόπιος φυγαδεύεται. Τελικά η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, κάνοντας χρήση του λεγόμενου «φιλαδέλφου», καλύπτει τον Προκόπιο και του δίνει άδεια αόριστης διάρκειας.

Με δεδομένο ότι ακόμα και μητροπολίτες κατηγορούνται για την κακομεταχείριση των ιερών λειψάνων, ποιος άραγε μπορεί να διαβεβαιώσει τους πιστούς ότι τα λείψανα που προσκυνούν αντιστοιχούν πράγματι στο πρόσωπο που αποδίδονται; Το σοβαρό αυτό πρόβλημα πρόκυψε και το 1964, με την επιστροφή της κάρας του Αγίου Ανδρέα. Τις παραμονές της επιστροφής, υποστηρίχθηκε από σοβαρό φιλόλογο η άποψη ότι το λείψανο δεν είναι γνήσιο, διότι μέχρι τον 10ο αιώνα σώμα ή κάρα του Αποστόλου ήταν παντελώς άγνωστα στο Βυζάντιο.

Προκλήθηκε σάλος και η τελετή κινδύνεψε να αλλοιωθεί. Χρειάστηκε η παρέμβαση του ίδιου του Παναγιώτη Κανελλόπουλου, ο οποίος μίλησε με την ιδιότητα του ιστοριοδίφη και όχι του πολιτικού: «Το γραφέν δεν είναι ακριβές. Ο δημοσιεύσας την επιστολήν, αξιόλογος καθηγητής, ελησμόνησεν ότι ο όσιος Θεοφάνης ο ομολογητής, ο οποίος έζησε το έτος 800, περιγράφει την τελετήν της μετακομιδής των λειψάνων του Πρωτοκλήτου Ανδρέου εις τον ναόν των Αγίων Αποστόλων της Κωνσταντινουπόλεως το έτος 552. Αλλά, ασχέτως αυτού, λησμονούν, όσοι εκδηλώνουν σκεπτικισμόν περί τα θέματα γνησιότητος ιερών λειψάνων, ότι η παράδοσις, και μάλιστα η θρησκευτική, είναι πηγή μεγάλης αληθείας.» Για να πειστούν, πάντως, και οι πιο δύσπιστοι, συντάχθηκε επίσημο έγγραφο «αυθεντικότητας» του λειψάνου.

Το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζει στην «Κανονική Επιστολή» του ο Αγιος Γρηγόριος Νύσσης, ο οποίος δίνει και συγκεκριμένες συμβουλές σε όσους θέλουν να ξεχωρίσουν τα λείψανα ενός αγίου από εκείνα ενός απλού θνητού: «Τα άγια λείψανα εισίν αδιάφθαρτα, ωραία, ευώδη, εξηραμμένα, ήμερα και ευπρόσιτα, ωσάν να είναι κοιμισμένα. Και προς τούτοις, βρύουσι και διάφορα θαύματα.» (Κανών Ζ’, ερμηνεία στο «Πηδάλιον»). Εν αντιθέσει προς αυτά, τα λείψανα των αφορισμένων «είναι αδιάλυτα, είναι άσχημα και δυσειδή, είναι δυσώδη και βρωμερά, είναι φουσκωμένα ως τύμπανα και προκαλούν φόβο και φρίκη». Μια δοκιμή, λοιπόν, μπορεί να πείσει και τους

Πηγή: http://www.iospress.gr/

About Antikleidi Blog

Antikleidi blog antikleidiblog@gmail.com
This entry was posted in Θρησκεία. Bookmark the permalink.

Μία απάντηση στο για μια λατρεία των οστών… Κυνηγοί αγίων κεφαλών

  1. Ο/Η I-LOVE-ATHEIA λέει:

    Εξαιρετική και αντικειμενική ανάλυση.
    Είναι προφανές πως η απουσία από το άρθρο της λατρείας για τα ιερά λείψανα των άθεων, αποτελεί απλώς τυχαίο γεγονός:

    http://www.oodegr.com/oode/a8eismos/eglimata/proskynisi_atheistwn_1.htm

    Άλλωστε ο Ιός φημίζεται για την αντικειμενικότητα του και γι’ αυτό στο αφιέρωμα που έγραψε δεν αναφέρεται στα άγια λείψανα που προσκύνησαν οι άθεοι όπως του Λένιν, του Μάο, του Στάλιν και άλλων μανιακών δολοφόνων που έβγαλε τούτη η γης που την πατούμε.

    Είναι προφανές ότι κοινό σημείο εσείς με τον Ιό, έχετε την αγάπη για την αντικειμενικότητα, ιδιαίτερα αυτή που κατευθύνεται κατά των άλλων και ιδιαίτερα κατά των ιδεολογικών σου αντιπάλων.

    Ας γονατίσουμε λοιπόν, όλοι μαζί με σεβασμό μπροστά στα ιερά κόκαλα και τις άγιες κεφαλές ταριχευμένων αγίων Κιμ Ιλ Σουνγκ, Μάο, Στάλιν, Λένιν, και ας δοξάσουμε την αντικειμενικότητα της αθεΐας που ως γνωστόν συλλαμβάνει κάθε είδους δυσοσμία, εκτός από αυτή που προέρχεται από τα κουφάρια των δεκάδες εκατομμύρια εγκλημάτων που διέπραξαν οι σχιζοφρενείς ανώμαλοι δολοφόνοι και άγιοι της αθεΐας, των οποίων ο Ιός και εσείς ξεχάσατε ν’ αναφέρετε την προσκύνηση των ιερών τους λειψάνων.

    Εντελώς τυχαία φυσικά, το τονίζω αυτό.

    Βοήθειά μας…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s