Θερμίδες, θερμίδες, θερμίδες

fat-guy

Στις ετικέτες όλων των τροφίμων στο σούπερ μάρκετ αναγράφεται πόσες Θερμίδες περιέχουν. Ξέρω τι είναι Θερμίδα – είναι μια ποσότητα ενέργειας – αλλά πώς προσδιορίζουν πόση ενέργεια θα πάρουμε στην πραγματικότητα από τη συγκεκριμένη τροφή; Ταΐζουν ποντίκια με αυτές και ύστερα τα βάζουν πάνω σε όργανα γυμναστικής για να μετρήσουν πόσο γρήγορα τρέχουν;

Ας μη θεωρήσουμε την ενέργεια που παίρνουμε από το φαγητό μόνο ως ενέργεια που θα χρησιμοποιήσουμε για να ασκηθούμε και να τρέξουμε. Τα σώματά μας αξιοποιούν την ενέργεια που παίρνουμε από το φαγητό όχι μόνο για να κινούμαστε, αλλά για να χωνεύουμε και να αφομοιώνουμε το ίδιο το φαγητό μέσω του μεταβολισμού, για να επιδιορθώνουμε την καθημερινή φθορά των κυττάρων μας, για την ανάπτυξή μας, και για να βάλουμε καύσιμα για τις χιλιάδες απίστευτα περίπλοκες χημικές αντιδράσεις που κρατούν τον οργανισμό μας σε ισορροπία και καλή λειτουργία. Όπως αποδεικνύεται από τα δισεκατομμύρια δολάρια που ξοδεύονται στη βιομηχανία του αδυνατίσματος και της δίαιτας, ο κάθε άνθρωπος χρησιμοποιεί τις Θερμίδες του φαγητού που τρώει με το δικό του τρόπο, και υπάρχουν αμέτρητοι τρόποι.

Μια Θερμίδα, σύμφωνα με τον ορισμό των διατροφολόγων, είναι η ποσότητα ενέργειας που απαιτείται για να ανεβάσει τη θερμοκρασία χιλίων γραμμαρίων (ενός κιλού) νερού κατά ένα βαθμό Κελσίου. Η θερμίδα (με πεζό θ) των χημικών είναι το ένα χιλιοστό της Θερμίδας (κεφαλαίο Θ) των διατροφολόγων, αλλά γενικώς δε θα δεις το κεφαλαίο Θ να χρησιμοποιείται αλλού, εκτός από αυτό το βιβλίο.

Πολλοί άνθρωποι λένε ότι με την άσκηση «καίμε Θερμίδες». Αυτό είναι φυσικά μια μεγάλη ασάφεια. Η ενέργεια δεν καίγεται, δεν μπορείς να της βάλεις φωτιά. Όμως, από τις πρώτες φορές που δοκιμάσαμε να μαγειρέψουμε, όλοι μάθαμε ότι μπορείς να χάνεις το φαγητό. Η ενέργεια μιας τροφής απελευθερώνεται όταν η τροφή καίγεται, όπως ακριβώς η ενέργεια του κάρβουνου απελευθερώνεται όταν το καίμε. Και αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο οι διατροφολόγοι προσδιορίζουν πόσες Θερμίδες περιέχει η τροφή: Την καίνε πραγματικά και μετρούν πόσες Θερμίδες θερμότητας απελευθερώνονται.

calories

Όταν καίμε κάρβουνο, το κάρβουνο μαζί με το οξυγόνο παράγει ενέργεια και διοξείδιο του άνθρακα. Παρομοίως, τα σώματά μας καίνε τροφές — ονομάζουμε τη διαδικασία αυτή μεταβολισμό — αν και το κάνουν πολύ πιο αργά, και χωρίς φλόγες, ευτυχώς. (Οι καούρες δε μετρούν.) Το τελικό αποτέλεσμα, όμως, είναι το ίδιο: Τροφή συν οξυγόνο παράγει ενέργεια και διοξείδιο του άνθρακα. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι η ποσότητα ενέργειας που παίρνουμε από τις τροφές μέσω του μεταβολισμού είναι ακριβώς η ίδια με την ποσότητα που παράγεται όταν καίγονται στη φωτιά.

Οι διατροφολόγοι τεχνικοί τοποθετούν μια συγκεκριμένη ποσότητα αποξηραμένης τροφής σε ένα ατσάλινο δοχείο γεμάτο με οξυγόνο σε υψηλή πίεση, έπειτα βουτούν το δοχείο στο νερό, βάζουν φωτιά στο περιεχόμενο με ηλεκτρικό σπινθήρα, και μετρούν την άνοδο της θερμοκρασίας του νερού. Από αυτή τη μέτρηση μπορούν να υπολογίσουν τον αριθμό Θερμίδων που απελευθερώθηκαν: Για κάθε κιλό νερού, η άνοδος της θερμοκρασίας κατά ένα βαθμό (Κελσίου) σημαίνει ότι απελευθερώθηκε μια Θερμίδα θερμότητας.

Burningcalories_38683f_4966581

Αφού έβαλαν φωτιά σε όλες τις τροφές που βρέθηκαν μπροστά τους, τελικά συνειδητοποίησαν ότι κάθε γραμμάριο πρωτεΐνης απέδιδε τον ίδιο αριθμό Θερμίδων, ανεξάρτητα από το ποια πρωτεΐνη ήταν και από ποια τροφή προερχόταν. Και το ίδιο ίσχυε για τα λίπη και τους υδατάνθρακες. Ανακάλυψαν ότι οι πρωτεΐνες και οι υδατάνθρακες έχουν τη δυνατότητα να παράγουν τέσσερις Θερμίδες ενέργειας από κάθε γραμμάριό τους, ενώ τα λίπη περιέχουν εννέα Θερμίδες ανά γραμμάριο. Στην εποχή μας, λοιπόν, κανείς δεν μπαίνει στον κόπο να καίει τις τροφές. Οι χημικοί αναλύουν τις τροφές για να βρουν πόσα γραμμάρια πρωτεΐνης, λίπους και υδατανθράκων περιέχουν, και ύστερα υπολογίζουν το συνολικό αριθμό Θερμίδων βάσει αυτών.

Φυσικά, σήμερα όλοι εξακολουθούν να καίνε τη ζάχαρη για να φτιάξουν καραμέλα.

caltheory

ΓΙΑ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥΣ

Είναι πράγματι εκπληκτικό το ότι, όταν οι τροφές και το οξυγόνο μετατρέπονται σε ενέργεια και διοξείδιο του άνθρακα, δεν έχει σημασία πώς γίνεται αυτή η μετατροπή, είτε πρόκειται για την αργή διαδικασία του μεταβολισμού μέσα στο ανθρώπινο σώμα, είτε γίνεται με μια έκρηξη φωτιάς μέσα σε ένα ατσάλινο δοχείο σε ένα εργαστήριο. Η ενέργεια που απελευθερώνεται — ο αριθμός Θερμίδων ~ είναι η ίδια, και στις δυο περιπτώσεις.

Πρόκειται για μια γενική αρχή της χημείας: Σε οποιαδήποτε χημική διαδικασία, όταν ξεκινάς με χημικά που βρίσκονται σε κατάσταση Α και καταλήγεις με χημικά σε κατάσταση Β, η συνολική αλλαγή σε χημική ενέργεια θα είναι η ίδια, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο έφτασες από το Α στο Β. Μπορούμε να παρομοιάσουμε την ποσότητα ενέργειας με υψομετρική ποσότητα: Μεγαλύτερη ενέργεια, μεγαλύτερο ύψος. Αν ξεκινήσεις από ένα λόφο ύψους Α και σκαρφαλώσεις σε ένα λόφο ύψους Β, έχεις αλλάξει το υψόμετρό σου (το περιεχόμενο της δυναμικής ενέργειας) κατά Β μείον Α, ανεξαρτήτως του πόσους κύκλους έκανες για να φτάσεις από το Α στο Β.

Από το βιβλίο «όσα δεν ήξερε ο Αϊνστάιν»

by antichainletter

About Antikleidi Blog

Antikleidi blog antikleidiblog@gmail.com
This entry was posted in Διατροφή - δίαιτα. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s